Monday, 30 March 2009

Galai Wa Nga Ai Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung Woi Masa

Tsaban 21 a Buga Hpung Sasana hpe myit wa ai shaloi, Ningbaw ningla ni a sat lawat hte byin nga ai hta hkan nna, buga hpung woi masa hpe naw jahta mayu ai. Jinghpaw Wunpawng hpung shingwang kata Hkalup Hpung, Kathawlik, Shanglawt, Ingalikan (Anglican) kaga Evangelical hte Fundamental ni yawng hta shingdu labau masa loi bung nga ai.

Mungdan kata dinghku majan garai nbyin yang na mabyin; Mungdan kata dinghku majan nsin sin ai ten na mabyin; Simsa lam la ngut ai hpang na htoi pru wa ai ramma ni a ningmu ni gaw shada matut hkat timung, myit mang sumru ai lam shai la nga sai.

Dinghku Majan
Mungdan Dinghku majan garai nbtin shi yang, Hpung kata hta, Rev. Dr. Lahtaw Gum Se tsun ai, "laika hpaji jawng ni law law hpaw nna tinang madu laika sharin, hkai sun hte galaw sha lam hta hkindu matsun prut ai zawn lani hte lani hka jaw nna bran wa ai hkai nmai hpa, Wunpawng sha ni a gam maka tsawm htap wa ai masa", Hkam kaja lam tsi rung ni, matut mahkai lam ni dai aten e sak hkrung wa ai ni mu kau dat na masai.

Mungdan dinghku majan kata du shang wa ai hte rau, jawng ni nnga mat sai, mare kahtawng ni dumbri dumbra rai mat nna, n gaw htawt, dinghku masha shamat, lam mahkrai di, tsi hte jum nlu sha, shangai wa ai ni ngai zawn kaji hkak hkak, hpaji nlu sharin rai sai. Mare kaba de nga ai ni, yi sa lekmat lang, porter hkan na nkam nna hprawng, dinghku kata dap lum hkra nlu yup ai shaning law law rai nna, ana ahkya amyu myu hte gasat hkat nga ra ai majaw, asak hpe lahpaw hte hkayawp da ai hpa rai nga sai. Dai aten hta, woi awn la na masha, kanu kawa tai ya ai wa nnga ai zawn buga ni shara mi kaw mare de dat, htawt mat wa, bai shara mi kaw de, nat kau ya re ai gaw, ndai laika ka nga ai BUM SIN WA pyi dum nta shamat, myen hprawng hprawng nna nta kaw n yup ai prat hti pyi ndang sai.

Bai mare kaba kaw nga ai shaloi gaw, uphkang ai ni nga ai shara shagu hkan, mawdaw kaw nna yu nna lam hkawm, lagaw leng, dumsu leng hpa leng mi jawn jawn yu nna lagaw hku hkawm ra ai shara hkrai rai nga ai. Lagaw leng jawn ai ni gaw ginshang daram tsaw ai kaw kawa tawng nda ban di pat da ai lam hta gum nna lai ra ai hpe hkrum hkra sai ni yawng adum nga na sha re. Grau nna Jinghpaw mung daw hta law la nga ai. Myitkyina mare hte ya na Nawngnang chyum jawng lapran pyi Dap Kawng hku nga yang, shara manga kaw yu hkawm ra nga ai.Raitim, dai ni na ramma ni dai lam tsun dan yang mau mwi hkai hkai ai she shadu nga na masai.

Buga Hpung a Amu
Buga Hpung hku nna gaw, dai zawn dumbri dumbra rai hkawm nga ai ni hpe gawan lu ai shara gawan, ndu lu ai shara ndu, Danai, Dabyi, ga de gaw byin wa ai amyu mi rai hpung mung n gun nmai dat, tara hkaw sharin achyin hkawm yang mung rawt malan tara shadu ya re ai majaw, sha kawan zinlum ai kaw aten ram ram ma sai rai nga ai. Gawan sara ni du yang kabu ai gaw hkum tsun sa, anhte 1990 hkan hkawm ai Campaign gaw buga masha ni hpe kabu shangun ai, myi prwi katsut ai hku pyi chye na kau dam ni ai. Anhte du ai kaw lamu kasa ni du ai hpa hkap tau hkalum la nga ma ai.

Simsa Lam a Shingnip

Mungdan simsa lam lu ai hpang ndum shamyi hkawm sa loi mat ai, lagaw leng, mawdaw jawn ai kaw nna gaw n yu hkawm ra ai hte hpawn, buga hpung ni hpe yu jahproi dat ai shaloi, sun hkyen da ai nhkraw shi yang nat da ai zawn, gara kaw na kaning di hpang na pyi yak mat sai. Raitim, hpung sara ni gaw zinlum ai ladat hpe sha lang nna rau hpawng de, poi galaw, Campaign hkawm, zuphpawng sha-ang nna zuphpawng hpawng rai nna zinlum nga ma ai. Poi galaw shagu masha n sharam ai du dung nna alum ahkum hte n gun kaba madun dan lu ai hpe ngai shingran amu nga nngai.

Chyum jawng maga yu dat yang, nawku woi awn na shara law law nga ai majaw, buga du wa yang nawku atsawm wa woi awn zinlum lu na matu mahkawn music, chyum laika Ningpawt ninghpawng laika kaw nna Shingran laika du hkra hpe shachyen ya nna gara shara kaw gaw gara laika hti nna woi awn ngu ai hku sharin achyin ya dat sai. Chyum jawng ngut Sara tai nna, mang makoi ai kaw yup kyu hpyi mahkawn, nlung nnan sha ai kaw Hkristmas mahkawn rai woi awn ai ni mung nga ma ai. Shaning ladaw [10] ning laman hta shaning shagu jawng yu ai masha ram ram law nga ai, sara galaw ai ni galaw ai zawn, n galaw ai ni mung tinang du ai shara kaw nhtoi tai nna nlaw htum, dinghku kata na sarama hte Sundayschool sha gaw wa woi lu sai rai nga ai.

Ya dai ni na aten hta gaw, simsa lam la ai hpang tsang (10) awng wa ai ni, chyum jawng bai sa, buga de du wa nna wa woi awn wa ai shaloi, hkaw tsun ai lam, sharin achyin shapan ai lam hta, tsawra zinlum ai hku sha nrai, masha kaga ni hte lahpa shingdaw nna hkaw tsun wa sai, myit mang wa sai. Rai yang chyum jawng kaw shacyen ya dat ai Karai masa hte sha nram wa ai hpe mu wa sai. Dai majaw hpaji hpungjat mayu wa, jawng matut lung ra wa sai rai nga ai. Dai majaw, chyum jawng lung ai ni gaw jawng matut lung na lakang ninggam tawk dat ya ai zawn rai nga ai. Chyum jawng awng pru ai law tim, buga kaw amu gun ai masha nlaw wa na lam ni bai byin pru wa sai.

Maigan de jawng matut lung na nga nna dakan ai ni law kaw na nkau mi sa lu ai zawn nkau mi hta yak hkak ai shada nbung nga ai. Maigan jawng sa lung ai ni mung, chyum masa hte sak hkrung lam hpe yu chyoi la ai shai wa sai. Bai wa nna buga kaw ap nawng gun hpai na matu grai myit tsang wa nga ma ai. Jawng lung ai ten jinghku pai hkra de na ni lam amyu myu hku madi shadaw nna sen tsa kaba ma hkam sharin la ai gaw, buga du wa nna laning mi tup hta mun lam sha lu ai shara kaw jawng lung arang bai htang la na prat tup galaw tim nmai byin nga ai. Dai hta n ga, mi kaw na galaw nga sai buga sara ni hte ningmu nbung ai lam, ta gindun yak ai lam ni mung nga nga ai. Dai majaw law malawng maigan de tinang madu shakut nna du ai ni bai nwa hkraw mat ma ai.

Buga kata kaw mung, matut mahkai lawan wa ai, rawt jat mayu ai hte awngdang mayu ai lam amyu myu ni byin nga ai. Dai majaw, hpaji hta nrai zinlum ai hku woi awn ai buga hpung ni gaw nawku nsa ai masha law wa na lam ni nga ai. Sinlum ai lam hta mung jinghku masa, hku hkau masa ni law nga ai. Wenyi sak hkrung lam zinlum na loi yak nga ai. Buga nkau mi gaw sara hpe hku hkau la ai majaw, jinghku masa hku myi man tau nna nawku sa ai zawn re ai mung nga ai. Ngai du hkawm ai shara hkan san yu ai, dai ni gaw nawku nsa yang gara hku ngu yang sara wa anhte a myi man nmu yang, bai san na ra ai nga nna sa ai mung hkrum ga ai. Sara ni mani hpa tsun lu yang buga masha ni grai pyaw nna grau hkau wa ai.

Ya lahta na kapik kapawk ngu tsun ai daw ni gaw kadun ai hku tsun yang, ban masum lai wa nga ai anhte a buga mabyin labau leng kadun hpe shadawn yu ai ningren (Pe-dan)rai nga ai. Buga hpung hpe woi awn nga ai sara ni gaw ndai masum hpe naw hkrum nga ma ai. Raitim, mungakan hta dai ni hpa byin nga ai hpe gaw nau wa nhkawn ai masa ni nga ai. Ramma ni nawku jawng de nlaw wa ai, kaga hkan sa hkawm nga ai, sharin hpawng amyu myu hkan lung hkawm nga ai hpe gaw gara hku tsi la na, woi awn la na ngu ai hpe da sang naw myit ra nga ai. Buga kata sharin hpawng kaji kajaw galaw yu, kaga buga hpung ni hte gayau nna tang du ai hku galaw yu. Raitim, masha shagu gaw jai lang mai ai hpaji lam madun ai hpe ra nga sai. Yangon ga kaw Summit Parkview zawn re ai Hotel hkan, gawk shap nna maigan ni woi awn nga ai nawku jawng mung ramma hkrai sha rai nga ai. Madu nawku jawng de mung ndu yang ra ra nga nna, laban shani jawng lahkawng masum hkan alu sa bang nna Karai mungdan bau nga ai ni law law rai wa sai rai nga ai. Laiwa sai (8) ning hkan dinghku hkan hpung sara hpan amyu myu hpe shaga nna Wenyi lam shakung shakyang la ai dinghku ni mung law law re, tinang madu nawku jawng hta shat nhkru ai ni rai nga ai.

Yak la wa sai Buga hpung a shamu shamawt lam ni hpe bai myit yu ra ai daw gaw ya rai sai, dai kata kaw gara hku jasat sa wa na gaw kung kyang ai sara ni a woi awn jasat ai (Vision)ra nan ra nga sai nrai ni? Sinna mungdan ni hkan mung, nawku hpung hpe galai jashai ding yang rai tim, masha a myit hta zaw! nga hkam sha pyaw hkra nlu woi awn wa masai. Mission-shaped church, fresh expression, Organic church nga myu hku woi awn nga masai. Ya hpang jahtum gaw "Missional Church" ngu ai ladat rai nna, shawng na gabaw ni hkan e tsun sai hte maren, Tsaban 21 a Buga hpung sasana ladat, ngu ai rai nga ai. Ndai gaw woi awng ai ningbaw ni hta grai madung ai. Ningbaw ngu ai hta, chyum jawng lung sai hkrai nre, buga hpung a kam sham ai hpung masha ni a tang du ai shamu shamawt lam rai nga ai. Nawku hpung gaw, dai zawn re ai ni hpe, karum ya na hte madi shadaw n gun jaw karum shingtau ya na lam rai nga ai. Ndai lam tsun yang, buga hpung kaw, lit hkam law law tawn da ai htung mung anhte lu ga ai. Dai lithkam ni hta madung na kun, structure ngu ai uphkang masa hkrang hpe manu shadan na kun, kam sham ai masha shagu wang lu wang lang hkaw tsun na ahkang jaw ai ladat rai na kun ngu ai gaw atsawm sha chye da ra nga ai.

Dai majaw, Tsaban 21 a Buga Sasana woi awn ladat hta ningbaw ni a shara gaw anhte a buga htunghkring hta shamyet nna jasat ra ai lam mung Karai masa hku mu lu na re majaw tau hkrau hkyen lajang mat wa ra sai hpe shawng shachyen ya dat mayu ai law.

(Madu mahkrawn: Hpung sara ni nta mari ra na kun, mari yang mung sara wa dai buga kaw si hkra galaw sana ngu ai lachyum bai pru, n mari yang mung nta pyi nlu ai sara bai rai).

Thursday, 26 March 2009

Let Lying Dogs Asleep

Yup nga ai gwi hpe hkum jasu

Lahta e tsun ai ga baw gaw, Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung shingwang kata na Rev. Dr.xxxx tsun ai kaw na na la ai ga rai nga ai. Tsun ai shara nbung ai, WW II aten e Miwa hpe tsun ai mung nga, shara shagu mai lang ai ga rai nga ai. Yup nga ai gwi hpe hpa rai n jasu na rai ta? Jasu yang hpa byin wa na, hpa majaw jasu na, kaning re ai gwi wa rai ta? ngu san yang san mai nhten!

Lahta na ga hpe na ai shani kaw nna dai ni du hkra ngai hta mahtai amyu myu pru nga ai. Mahtai pru wa ai lam gaw lani hte lani nbung ai, yup nga ai gwi hpe mung mu mada ai lam shani shagu galai nga ai. Ndai lam hte seng nna kadun sha mi nsa kaba shaw kau ai hku nna tsun kau mayu ai mung lawm nga li ai. Sara kaba wa tsun ai ga mung nau teng nna mahtai tam yak nga ai. "Kadai wa yup nga a ta? shi matsan chyaren re na ra ai", nga ai ga gaw hpaji ga rai nna ga shagawp htunghkring hta rawng nga ai.

Bum Sin Wa a Karai Masa gaw lahta na ga baw zawn re ai ni hta grai madung nga ai. Rev. NNgai Gam tsun ga ai, "hpang gara na hpe pyi naw sharin ya ra ai" hka hpang gara nga ai hpe pyi hpang gara nngai law nga nchye tsun yang kadai wa hpang gara na sharin ya gwi na a ta? hpang gara nna hpyi ai ni hpe pyi kadai nkam jaw ai ten hta kadai wa tau ya na a ta? Ma chyangai ni, u hkalung ni hpe zawn yu lajang nga ra na nrai ni? Hpang gara na hpe gara hku sharin ya na kun naw myit nga yang, sara kaba gaw "yup nga ai gwi hpe hkum jasu" nga nna, langu si pyi li la nga ai kaw Ru bai dung jat, anan hta akan, hka pyi hpring nga ai ngu yang marang bai htu bang myit ra galaw ra ai gaw galu galang rai sai.

Ngai chye na ai yup nga ai gwi gaw, anhte a buga hpung masha ni a makam masham hte Karai Kasang lam hta, baw sin nna yup nga masai, ngu nna tsun mayu la nga sai. Lai wa sai (5)ning daram hta Rev. NNgai Gam (Nawng Nang Chyum Hkawlik) gaw, "masha kasha Yesu" Son of Man, ngu ai ga si hpe Myihtoi Ma Magazine hta ka bang dat nu ai. De a majaw nkau mi ndi nda nga tsun mara tam wa ai na kau dat ai. Son of Man ngu ai aga dai shut ai nrai; shi gaw masha kasha sa tai nu ai rai nga ai, raitim, na la ai ni "nhpang gara ai" ai majaw jaw lu ai hka gaw hka nga ai.

Dai ni rai timung hkristan tai ai gaw, Karai Kasang a amu hta dakring da lang dai tengman ai hku sakhkrung ai hta madung nga ai ngu yang, Wenyi chyu jahta ai ni a matu gaw lachyum npru, Wenyi gaw ahkyak ai majaw Chyoipra ai Wenyi hpring hpring hte asak hkrung ra ai ngu yang mung, dai chyoipra ai Wenyi gaw anhte a shani shagu na sak hkrung lam, wu hpung wu hpawng de kade wa karum ya lu ai Wenyi wa rai na kun? Dai majaw, Yangon (YJH) Hpungtau langai tsun ai, "sara ni hkaw ai mungga gaw anhte a shani shagu na sak hkrung lam a matu akyu nnga ai, shanhte hkaw ra nna hkaw ai, ngai mung nawku sa ra nna sa ai" nga tsun jahta ai wa hte hkrup yu ni ai.

Karai Masa hte makam masham gaw jaw ai hku asak hkrung lam hpe sharai shading ya lu ai hta n ga, akyu jaw ai karum shingtau lam lu ai nawku htung rai ra na nrai a ni? Yup nga ai Gwi gaw, Hkristan nawku htung a lai hpe nhkan dagraw la lu ai Hkristan shingna hku hkawm nga ai ni rai nga ai ngu chye na la nngai. Sa tsun dat yang mung, kaba ai sara ni pyi ntsun ga ai hpe nang wa mi, ngu na rai; kaba ai ni woi awn nga ai hku sha hkan ga nga yang mung, gwi gaw yup nga na sha rai; yup nga uga ngu na mung, tinang gaw tsun dan ra ai lit lu ai zawn, Karai wa shangun hkrum ai zawn nga hkam sha taw; jasu dat yang mung htim kawa jang nma kap nna sara Mayit Bezi a yu ngwi mahkawn zawn, "nma kap ai gwi gaw lasi grawm grawm rai mare jawt na yaw" bai nga ngu nshu nshang hkam sha nga ai.

Yesu gaw shi a prat hta mung ndai hku byin nga ai hta nhtoi (40) ya tup shat nsha hkra myit yu nna daw dan kau nu ai hpe mung sharin la ga ni ai. Bum Sinwa a matu gaw yak hkak nga lu ai. Wunpawng sha ni Hkristan tai ai gaw, Nat jaw ai tinang a nat hpe tinang hkrai jaw jau ai kaw na; hkristan tai ai gaw, shawa nat hpe shawa rau jaw jau ai zawn sha rai nga ai. Dai majaw nsa kaba mai shaw la sai, mi moi na daram n gun ndat ra sai. Raitim, dumsa, ningwawt, hkinjawng hte myihtoi gaw naw bau ra nga ai. Tinang a dumsa wa nrau jang kaga mare na dumsa hpe mung hkringdat tsun dan nna dumsa shangun rai, laiwa sai (10) daram hta Jinghpaw ni tinggyeng hpung sara lagu bau nga ai mung law law rai nga ai. YJH zawn re ai Buga kaba kaw gaw sara ni nta hkan dumsa hkawm nna Nawku jawng hta galaw ra ai sharin achyin lam, shakung jahpan lam hte sasana majen je ai Karai Kasang a mungdan gaw de ai hta ningra nga ai.

Ndai ga baw hta Gwi hpe jasu na n jasu na mahtai, Hka hpang gara chye na sharin ya n sharin ya na ngu ai daw dan lam, ni hpe gaw ntsun mayu sai. Ndai hku hkintau kata de bungsap matsut hkrat, palin (soi) mahka kaw layung shawn shadau rai chyam chya nga ai BUM SIN WA KARAI MASA hpe tang madun ai lam sha rai nga li ai. Bum Sinwa a Karai Masa gaw anhte kaw byin nga ai mabyin hte byin ra ai mabyin a laprai htan ya na mahkrai gaw rai nga ai, raitim dai mahkrai hku kadai mung hkawm gwi na nre hpe gaw Bumsinwa chye da nu ai; ngu yang Karai masa hpe tengman ai hku hpa rai ntsun na a ta? ngu ai ga san gaw kraw kata kaw nna ngoi kadu nga sai.

Bumsinwa gaw YUP NGA AI GWI hpe jasu na n jasu na naw myit nga ai; Hpang gara chye na matu sharin ya na, n sharin ya na ung ang nga ai, ngu ai hpe myit nga ai ten, hpaji jaw la mayu ai ni nga yang, myit nhkrum ai hte hkrum ai lam nga yang nga ai lam hpe chye mai nga li ai.

Wednesday, 25 March 2009

Tsaba 21 a Buga Sasana Ladat II


Buga Hpung a Sasana Galaw ai Lai Ladat

Tsaban 21 a Buga hpung sasana ladat gaw, Tsaban langai aten hta galaw ai sasana lai ladat (Apostolic movement) hpe kasi la nna galaw ai lam rai nga ai. Kam sham ai masha ajet shagu gaw sakse hkum ni tai na, kaga masha ni hpe sakse hkam ai hku nna sasana galaw na, dai sakse hkam ai lam gaw, tengman ai Madu a lam sha nrai, dai madu hpe hkap la kam sham sai kam sham masha ni a a sak hkrung ai lam manawt dingsawt ni, si mani ai hte tsawra kanawn mazum ai lam, gam jaw gam ya ai hte matsan dum lama ai lam ni dan dawng wa ai hte hkristan ngu ai ni a asak hkrung shamu shamawt ai lam dai nan sakse hkam ai sasana rai nga ai. Dai majaw hkristan hkum dingdek gaw sasana galaw ai marai hkum ni re, ngu ai lam hpe hkrang shapraw sa wa ra na lam rai nga ai.

Tsaban 21 kaw nga nga ai shinggyim wuhpung wuhpawng ni hta byin nga ai daw hka lam gaw, shawng na hte nbung shai la nga ai. Kaga hte gayau kaya asak nkam hkrung wa ai, tinang chyu nga mayu ai, tinang langai a ra ai hpe manu shadan ai, htingbu ni hte kanawn na malai tinang hte sat lawat bung ai ni hte lata kanawn ai, asak pang garan nna group byin wa ai, hpa lap lu manang, ga sa manang rai nna myit mang hkrum ai manang ni hte sha kanawn ai, madang utsang garan wa ai, lu galaw, lu sa, lu sha ai ni hte sha rau lu rau sa amu bawng ai ni byin wa ai. Sara ni nga yang sara ni hkrum, hpungtau ni hkrum, La ni hkrum, Num ni hkrum, kayau na grai yak hkak mat wa ai. Kadai kade e mung garan dat ai nrai, dai hku shi hkrai shi byin wa ai gaw Tsaban 21 a byin nga ai laru, tung nga ai hka, ahpawt nga ai nbung, ja nga ai jan, htu nga ai marang rai nga ai. Kadai mung koi yen nlu rai nga ai. Dai majaw Hkristan sak hkrung lam gaw chyum laika na hte shai wa, tsan wa nga ai majaw, npawt nhpang lai ladat hpe bai nhtang yu nna hkrang dagraw la ra sai rai nga mali ai law

Buga hpung a sasana ngu dat ai shaloi, yawng dawdan nna jawm galaw ai sasana ginra hpe shingran mu na loi ai. Raitim, htingbu kaw nga ai ni hpe galaw ra ai lam gaw ndum shamyi rai nga ai. Dai majaw, kam sham ai ni hkum dingdek sakse hkam ai sak hkrung lam gaw ra ahkyak dik ai hkristan malen (balen) rai nga sai. Kam sham ai masha ni hta hpan law law nga ai. Masha kaga hpe sakse hkam dan chye ai ni nga ai zawn, nchye ai ni mung nga ai. Dai majaw Buga hpung gaw shani shana sharin achyin ai lam, shalet jahprang ai lam, lam madun ya ai lam, shakung jahpan ai hte, sakse hkam lu ai ni hpe n gun jaw karum ya ai lam hpe ja ja galaw ra na rai nga ai.

Sasana ngu ai hta, tinang a nawku jawng, buga hpung de sa wa na matu yaw shada ai nrai, masha shagu dai tengman ai Karai a magam bungli hta dinghpring ai hku Karai Kasang a mungdan hpe gara hku daw jau na, ngu ai gaw ahkyak nga mali ai. KBC mungkan hta Karai Kasang a mungdan hpe gara hku galaw maden nga ga ta? Kaning re ai hpe ngu na, gara hku hkan galaw ra na nga nna mung san mai nga ai. Karai Kasang a mungdan gaw myi hte mu lu ai lam nga ai zawn, nmu lu ai lam ni mung lawm nga ai. Tengman ding hpring ai lam, tsawra hkungga ai lam, manu shadan hkat ai lam hte karum shingtau shamai shatsai, hkrang shaw jaw lu jaw sha re ai wuhpung wuhpawng, manang wa lu la na akyu hpe tinang a matu zawn, machyi nga ai wa hpe shalan shabran na hte wenyi hta matsan mayan rai nga ai ni, bawngdung htawng rawng ai ni, kaw si hpang gara ai ni, myiman nlu ai ni hpe matsan dum karum ya ai lam lawm nga ai. Dik nna nlu karum ai hta akyu hpyi ya ra nga ai law.

Buga madang hku nna shawng myit jasat hpang na gaw, sharin achyin ya na hte kungkyang ai buga hpung masha ni hpe ni nawn ai shara kaw sasana nhpan jung nna sun chye hpang, yi hkyen hpang ai zawn galaw mat wa na lam rai nga ai. Dai zawn galaw ai lam shagu hta Buga hpung sara ni gaw hkan n gun jaw madi shadaw karum shingtau na hte ra nga ai magup sumhpa hpe mung myit sharawt lam shingyan gran nna awngdang wa hkra shakut shaja lawm ra na rai nga ai. Buga hpung sara ni gaw, hpung masha ni a akyu hpyi shaga ai kaw sha aten shama ai nrai, sharin achyin ai hte sansana hta baw bang ai lam nga ra na rai nga ai. Hpung sara ni gaw sari lu re hte maren, sari maga nna lanyan hkawn dan ai nre sha, buga hpung hta sharin ai lam, kam sham ai masha langai hkrai Wenyi n gun lu hkra karum ya ai lam, madi shadaw tau ya ai lam hte sharin shakrai jahkawn shakra ai amu hpe mung a galaw nga ra na rai nga ai.

Sari hpe yu nna sumraw buhpun nna shingkang dat hkawm nga yang gaw, Yesu tsun ai Hparashe ni hpe zawn ngu bai tsun na rai nga ai. Hparashe ni gaw hpung masha ni jaw ai sha nna tara shadik nga ma ai majaw, Yesu kachyi mi muk n gun jaw ai lam nnga ai. Dai ni na hkristan ni hta dai hku nrai, Kam sham ai hta ngang kang ai masha law law pru wa na hpe ari ahpri shakut nna sharin achyin lam madun nga ra na ga ai.

Buga a sasana gaw sakse hkam hkawm ai hte gaw nngut shi nga ai, woi awn na ni a kung kyang ai machye machyang hte zai ladat ni mung naw shaw bang lawm ra nga ai majaw hpang na lang hta, Buga sasana ladat ningbaw ni a zai hpaji lam hpe bai jawm myit yu ra na ga ai.

Wednesday, 18 March 2009

Hkam Kaja ai Ginsup Shamu Shamawt Ladat

Masha shagu a hkumhkrang hkam kaja lam hpe lu sha kaja sha ai hte sha nrai, gin sup shamu shamawt ai lam hpe mung ahkyak ai lamang hta sawn shalawm nga masai. Hkum hkrang hkam kaja na matu sai n gun hpe sharam ya nga ai Salum a amu galaw lam gaw, hkumhkrang a ginsup shamu shamawt n gun dat ai hta hkan nna, ram daw re ai shamu shamawt lam bat mi hta manga ya galaw nan galaw ya ra ai nga nna, sawk sagawn ai US hte UK ladat tam ninghkring ni tsun shana wa ma ai. San Diego dakasu ni a sawk sagawn ai mahtai gaw, asak 32 ning re ai masha 97 hpe maram yu ai hte, Dr. Marshall group ni mu mada ai lam ni hte gahproi kanoi bung nga ai.

Tam lu ai hkam kaja ginsup lam gaw lawu na hte maren rai ra ai nga ma ai. Masha langai mi lani mi hta hkying hkum ka-ang hkup (Minutes 30) ginsup shamu shamawt ra ai. Shamu shamawt ai ngu ai hpe shadawn na matu, Minute mi hta lagaw lahkam 92-102 hpe htawt lu hkra hkawm ra ai. Num ni gaw Minute mi hta lagaw lahkam 91-115 lapran rai ra ai nga ma ai. Raitim, dai hku nna lam hkawm ai sha nrai, kagat gumlawt ai hte mung shadawn ya ma ai. Nang kagat na rai yang gaw, minute mi hta lagaw lahkam 100 (latsa) htawt ai hku nna manute 10 hte hpang nhtawm, lani mi minute 30, lagaw lahkam 3000, hte kagat ai hku hkum hkrang hkam kaja lam hpe shabyin ya ai nga nna tsun shana wa ma ai.

Dai rai yang, masha a hkum hkrang hkam kaja na matu shamu shamawt ai shaloi, kagat ai, lam hkawm ai hte sha shadawn na i? bungli galaw ai hpe gaw hkam kaja ai shamu shamawt lam nrai sana kun? ngu nna san ai ni mung nga ma ai da. Ratim, mahtai gaw, ginsup nna shamu shamawt ai hpe pyi, minute mi lagaw lahkam kade lang htawt ngu ai hta hkan nna salum a n gun dat bungli galaw ai hpe pyip shapraw shangun lu ai hta she shadawn da ai lam re majaw dai hte bung yang kaja na lam rai nga ai. Dai majaw, salum a pyip lu ai hta hkan nna, n gun dat ya ra ai ginsup shamu shamawt lam gaw shi a aten hta hkan nna galaw nan galaw ya ra nga ai.

Amyu langai, hkum hkrang langai hkam kaja na matu tsi mawan, lu sha, nga shara, makau grup yin, lang ai arung arai hte na lu, kam nga lu ai wenyi, nsen ni a hpungtang ni mung hkam kaja ai myit masin hkum hkrang hpe bau maka ya nga na sha nrai ni. Wenyi myit masin hkam kaja jang masha mung hkam kaja ai, myit masin ru yak jang hkum hkrang mung hten za wa ai ngu ai lam ni mung myit shalawm ra na sha rai nga ai. Myit mung pyaw sha mung mu, yup mung lu rai yang gaw, salum a amu galaw ai hpe karum ya lu na matu lani mi minute 30 hta n jan ai ginsup kagat lam hkawm shamu shamawt ai hpe hkan galaw yang teng sha hkum hkrang hkam kaja na re nga ai hpe bai htawn shana dat nngai law....
Source: Simon Marshall, BBC News/Health/(18 March 2009)

Saturday, 14 March 2009

Tsaba 21 a Buga Sasana Ladat Nnan

Wunpawng amyu, kaga Hkristan wuhpung yawng hte mungkan ting jawm myit yu ra sai tsaban 21 a Sasana ladat hpe katsing hprap hprap 'hparang sahtu' manai da ai zawn, Sasana mahkrum madup hte chye chyang ai sinna hpaji ninghkring sara ni Lois Barrett, Ingrace T. Dietterict, Darrell L. Guder, George R. Hunsburger, Alan J. Roxbugh, Craig Van Gelder ni, gaw shachyaw da masai.

Tsaban 21 a Sasana hkrang galai gashai ra ai a npawt gaw, Mungkan majan II ngut ai kaw nna hpang sai raitim, Sinna mungdan ni hta dan dan leng leng wa galai jashai ra na ginjang nmu lu ai majaw, Buga hpung ni gaw hkristan htung nga ai hte maren, nawku jawng hpe npawt madung tawn nna nawku daw jau ai, poidaw sha ai, kanawn mazum ai, chyum laika sharin ai hte nawku htung hpe htunghkring langai mi hku nna woi awn nga ai gaw shaning (1700) jan mat wa sai rai nga ai. Majan ngut ai hpang, shadang la sha ni gaw amu bungli hte jak hpaji magam hta n gun dat; dinghku num ni kasha ni gaw nta dinghku amu hte nawku hpung hta shang lawm ngu ai hku mu mada wa masai. 1980 grup yin hkan kaw nna gaw, nawku jawng ni hta dan dan leng leng nan nawku ai masha yawm mat wa nna, Sinna mung hta sasana galaw ra sai ngu ai myit mang shapraw hpang wa masai rai nga ai. Raitim, kaning di nna galai na, hpa majaw nawku jawng nsa wa ai ngu ai ginjang hpe gaw, udi a matu tam nmu tam yak taw nga sai majaw, Sasana amu hpe mung kaning di shamu shamawt na nchye lu na daram up rawng nga ai ngu yang, Tsa ban 21 a prat dep ningchyawng (post-modernity) prat hta gaw kalang ta sharut gyi ai hpa rut hprang katsi katsang ngu na daram nawku jawng ni hkraw hpang wa sai. England mungdan hta nawku jawng 7 kaw na 5 gaw kade nna yang chyinghka la kau ra sana re nga nna pyi gumhpan ga tsun bu wa masai rai nga ai.

Ndai lam ni hpe shani shana lam tam mahtai shaw ai mung na sai raitim, nbung hkat ai hpung kata na manghkang, nawku jawng nsa ai shara hte sa ai shara a teng pang ginhtawng ta na marang hkrat rai nbung nga ai majaw myit mang shapraw da ai ladat ni hpe mung, nkau mi gaw dum pyi ndum ai shalai kau nna, nawku nsa ai hpung masha law wa jang she bai kajawng wa re ai hpung ni mung law law rai taw nga sai. De a majaw ladat amyu myu shaw ai nga yang, sharin achyin lam masa nbung wa, chye na hkat ai mala hka wa re ai mung law law rai ng ai.

Ya aten kaja wa nan Canada, America, England hte sinna Europe mungdan ni gaw dan dan leng leng nan nawku nsa ai masha law mat sai rai nga ai. Sawk sagawn nna jahpan hta yu ma yang laning mi hta nawku kalang sa ai masha grau law nna nsa ai masha mung law jat wa nga sai hte, alu gumhpraw jai ra ai daram nshang wa nna nawku jawng ni dai hku mau dung taw sai law law rai nga ai. Gam mi a kaja, England mung hta gaw, ethnic minority ngu ai maigan amyu masha ni grai law ai majaw, dai maigan hkristan ni e hkye da ai nawku jawng ni law law mung rai nga ai. London mare kaba hta mying gumhkawng ai nawku jawng masum hta na lahkawng gaw hpu nau African ni woi awn ai nawku jawng she rai mat nga sai.

Ndai mabyin ni gaw Sinna mungdan na hkristan ningbaw ningla ni a salum hpe samyit hte achyaw ya ai zawn hkam sha nga ma ai, tim kaning mi nchye di. Lwi yawng nga ai hka nu hpe n gun kaji hte shingdang nlu ai hpa, prat nnan a hka nu hpun la lwi arut ai gaw labau leng kaba kyi wa ai zawn shawng de kyi ding yang rai taw nga ai majaw, nawku hpung ni mung hkan kyi nang ra taw nga ai hpe prat nnan sara ni chye na tim, dingla wa nga sai woi awn sara kaba ni gaw bungli shachyen na malai dawdap e amu sha dung nna Wenyi myit sim myit sa hte hpung masha ni hpe nhtap htuk mat sai htung hkring lai ladat dingsa hte naw hkaw shamau, hkaw shadam, hkaw a nya nga ai ni law law naw nga nga ai. Madat la ai ni nchye na tim, madang grai tsaw ai hku tara hkaw ai ngu sawn la rai naw kahkyin gumdin nga lu ga ai. BBC a 80 faiths around the world nga ai sumla hkrung hta Hkristan hpan amyu myu hpe n dai prat hta naw mu lu nga ai.

Raitim, shawng e tsun lai wa sai sara kaba ni gaw, Nawku hpung a Sasana ladat hpe shani shana woi awn sharin achyin ya taw nga sai majaw, shara nkau ni hkan, nawku jawng sa ai hte hpung jahpan bai rawt jat wa sai nga nna mung jahpan tang madun ai ni sak se hkam ya taw nga ma ai. Dai gaw gara hku galaw ai wa rai ta? English hku gaw Missional Church ngu nna, dai missional church gaw Missional Congregation hpe woi awn hpaw ninghtan mat wa na lam rai nga ai.
Dai majaw sinna mungdan ni gaw missional leader ngu ai hpe grai hkrang shapraw sa nga masai. Ndai zawn galaw nan galaw ra mat ai a npawt nhpang lam ni gaw:
1. Prat dep maka kumla ni lawan ladan galai shai wa ai.
Prat dep maka kumla ngu ai hta, matut mahkai lam, shi htawn shana lam, jak hpaji amyu myu, hpungtang hpaji hte sawn tawt hpaji, ningmu amyu myu hte sawk sagawn dinglik yu lu ai atsam law law ni a ningmu ni kahtap gala law jawt wa ai hta n ga, rammma ni hte prat ram ai ni a myit masin hta galai shai mayu ai myit masin ni kahtap gala byin nga ai a majaw mung rai nga ai nga ma ai.

2. Makam htung lai dingsa ni hta kyi gayin rawng taw nga ai nawku hpung ni gaw, hpung masha ni chye na hkawn hkrang wa ai hte makau grup yin galai shai wa ai a marang e, dai htunghkring nawku lai ladat hta myit ndik myit nsim byin ai majaw htawt hkawm htawt sa dam wam mat wa sai rai nga ai.

Gara hku mi rai rai, ndai Sasana ladat nnan gaw dai ni hkrum hkra nga ai buga hpung hte ramma ni a prat shawng lam hpe myit mada lam nnan hkrak jaw lu nna, galaw ra ai magam bungli mung hkristan tai ai hkum ding shagu hta lit nga wa hkra hte hkan sa shang lawm wa na lam nmaw nnan langai rai nga ai ngu ai hpe shacyen ya dat nga nngai law..