Saturday, 29 November 2008

Greed Is Good

Ladies and gentleman, that greed -- for lack of a better word -- is good.
Greed is right. Greed works. Greed clarifies, cuts through, and captures the essence of the evolutionary spirit. Greed, in all of its forms -- greed for life, for money, for love, knowledge -- has marked the upward surge of mankind.


Lahta e tsun ai ga gaw Gikko wa ndai shara hta hkaw tsun ai ga rai nga ai. Masha shagu Greed ngu ai law hpa marin marit ai lam hpe tsun shapraw dat ai hte nra sharawng ai lai hkrai madun chye ma ai. Raitim masha shagu mung marin marit ai hkrai sha re. Dai majaw kaja ai maga hku marin marit na galai la ra ga na ai. Sumtsaw sumra lam hte hpyen majan lam hta nang jaw ngai shut nnga ai, lamu ra yang ga madi num ra yang la si; dangrang dang yang tara, ga nchye shaga yang hka; dai majaw, jahkrai a man e hka, woi a man e gawp pala hkrai rai nga ai.
Nawku makam masham maga hku gaw law hpa marin marit lam yawng hte gaw Satan a amu hkrai re nga ma ai. Lagu lagut la ai, mahkawng kyem da ai, kashun kashe la ai, jahkrit shama la ai ni hpe tsun mayu ma ai. Raitim maga mi hku nna law hpa marin marit ai lam gaw kaja nga ai. Hpaji chye mayu ai, jan mau lu mayu ai, bungli awngdang mayu ai, tsawm ai hpe ra kasit ai, ja gumhpraw law law lu mayu ai hte kunghpan zet let mayu ai sha n ga, kaga amyu wa hta grau mayu ai, dang mayu ai lam ni gaw kaja ai hku hkam la ra ga ai.
Law hpa myit n rawng yang si ai wa hte bung nga ai, mana ai wa hte mung bung nga ai.
Hpungtang maji sara ni gaw masha langai mi hta kaji dik ai atom hta du hkra marin law hpa ai lam hkum sai shan hta nan lawm ai nga tam sawk da ma ai. Kadai wa law hpa myit nrawng ai ngu tsun lu na.

Thursday, 27 November 2008

Labau Hta Mu Lu Ai Yesu ( VIII)

Yesu hte Sha Marin Lu Marin Lam

Hkalup sara Yawhan nam mali hkan e lu sha gam nna, Madu a lam hkyen lajang let myit malai hkalup hkam la na hkaw tsun nga ai ten, Yesu gaw Yuda hte Galile ginwang hkan e lu lu sha sha rai let tara hkaw hkawm nga ai. Kang hta ai wa a nta e lu sha sa sha ai lam zawn re ai gaw Yuda ni a htung hta Yesu hpe chye na la na yak nga sai. Yesu gaw galoi mung lu sha sha ai lam hte seng nna, shi a lamik kumla hte rau madung tawn hkaw tsun tsun rai nga ai. Yuda htung hta ndai lu sha sha na rai yang lata shawng gashin ra ai, nta shang yang lagaw kashin ra ai ngu ai gaw san seng lam hpe madung tawn ai lam re hte maren, nsan nseng ai masha ni hte lu sha sha ai, shawa num ni hte kanawn ai zawn re mung nsan nseng ai hte seng nga malu ai. Hparashe ni gaw masha shagu hte lu sha rau nsha ma ai. Nsan nseng ai hte npawng mayu ai lam rai nga ai.

Malu masha ngu ai gaw amyu shagu hta shareng shagrau tawn ai hta lawm nga ai. Amu kaba mung lu sha hpe yu nna shareng chye ma ai. Lu sha shaga daw ai, lu sha poi galaw ai ngu ai ahkyak nga ai. Rai tim, hpa baw lu sha sha ai, gara kaw sha ai, galoi sha ai, kadai ni hte sha ai ngu ai hta hkan nna dai lu sha poi a lam hpe chye shangun nga ai. Lu sha poi galaw ai lam gaw Nawku htung hta sha nrai, lam shagu hta shingkang shingwang dat nna hku hkau lam, shangang shakang ai lam, hka bra shangun ai lam ni mung shabyin nga ai.

Yesu gaw Karai Kasang a mying ningsang hpe tsun gang hkaw tsun nna, masha n lata ai kadai hte mung lu sha jawm sha ai lam galaw ai hpe, Hparashe ni hte dai ten na Yuda nawku htung ningbaw ni grai chye na yak ai lam byin wa sai. Yesu a lu sha pawng sha hkawm ai hta, htunghkring hku yu yang masha shut taw nga nu ai(Marku 2:15-17). Raitim, Yesu tsun htang ai gaw, ngai du sa ai gaw ding hpring dum ai ni a matu nre, yu bak kap ai ni a matu she re, ngu mu ai. Sha ku langai hta Sape ni hte lu sha jawm sha ai lam mung, Karai Kasang a mungdan hta rau lu rau sha let myit mang hkrum nga na lam hpe madun dan nu ai. Yesu a lamik kumla law law hta, malu masha daw jaw ai lam gaw ahkyak ai daw hta lawm nga lu ai. Hparashe ni hpe grau nna myit shau shi shap shangun ai gaw, "kang hta ai hte shawa num ni, nanhte a shawng e Karai Kasang a mungdan hta shang shang rai ma ai", ngu mu ai majaw mung rai nga ai(Mahte 21:31).

Ga shaka dingsa hta labau hku mu lu ai gaw, n kaja ai lu sha lam (Ezekia 38-39 hte Shingran 19) hta mung, kaja ai maga hku nna (Esaia 25:-6-8) hta mung rawng nga ai. Yesu gaw ndai hpe la kap nna "sinpraw hte sinna de na masha law law wa du wa na ma ai rai nna, sumsing lamu a mungdan hta e, Abraham, Isak, Yaku hte hte rau jawm dung lu na mara ai, nga ai" Mahte 8:11. Dai hte maren, Yesu a hpang jahtum shana shat sha poi hta mung, "Karai Kasang a mungdan hta e tsabyi nnan hpe ngai lu na nhtoi du hkra" Marku 14:25. Chyum laika a masa hku nna gaw lu sha jawm sha ai lam hte seng nna Karai Ksang a mungdan hte shabung da ai lam hta Yesu grau nna n gun dat wu ai rai nga ai. Dai gaw mara dat ya lu ai lam, chye na hkat ai lam, myit hkrum shangun ai hte awndang lam hta rau myit mang shangun ai hpe shabyin ya nga ai.

Malap kau nan nlu hkra lu sha poi hte hpungdim dat ai Yesu a hpang jahtum lam gaw, Meshia a shawng lam hte kam sham ai masha ni a sasana lam hpe awngdang ai lamyi laman langai mi hku nna shabyin da sai rai nga ai law.

Tuesday, 11 November 2008

Tsa ban 21 Na Sinna Mung Hkristan Ni a Shingnip Shingna

Tsa ban law law wa 98% Hkrsitan tai nga sai England mungdan gaw lai wa sai 1970 jan, Mungkan majan II wai ai hpang kaw nna gaw ginhtawng ta na hka shi kasha hkam sha ai zawn nawku sa masha lani hte lani hprut hprut yawm yawm rai nna nawku hpung ni hta n gun yawm hpang wa sai gaw ya dai ni tsaban 21 de raitim nhkring ai yawm ding yang rai taw nga ai.

Raitim mungkan a man hta gaw, Hkristan mungdan she rai ga ai nga nna kajai gumhkawng shakut nga ma ai. Kaja wa mung shara shagu ngu na wa nawku jawng ni hkrik hkrik hkam hkam tu dung jawng nga ai majaw tsun na zawn gaw rai nga ai. England mungdan kaw 2008 ning hta sagawn lu ai jahpan hku nga yang, nawku jawng 7 hta na manga gaw kade wa nna ai chyinghka la kau ra na madang de du nga sai nga ma ai. Hkristan ni nawku sa ai madang mung 30% nga ai kaw na 12% gaw laning mi hta kalang mi sha nawku jawng de du lu ai nga ma ai. Dai majaw shang wa ai alu gumhpraw hte sasana galaw na hkum tsun sa, jai lang ra ai sara shabrai, dingla shabrai, nawku jawng gram shabrai, nawku jawng kata na galaw ra ai akyik a kawk kawn hkawt a matu jai nlaw wa ai majaw, nawku jawng ni hta chyinghka la kau ra ai madang de du wa na rai sai.

Asuya hku nna gaw Hkristan mungdan re ngu ai hte maren, nawku jawng ni hpe dut sha na, krawm mat na nra ai hta n ga, htunghkring zawn manu dan la ai wut dek nta ni, hkrang ni hpe jahten shamat kau na ndawng nga ma ai majaw, gram lajang na jarik jaga pyi naw htuk ya na hku bawngban dangrang hkat nga ma ai. Asuya kata mu gun salang ni mung, nawku nsa ai sha nrai, Karai lam myit nlawm ai ni law wa ai a majaw mung 'We don't do God' nga nna ningdang ga tsun nga ma ai.

Ndai zawn kata lam sai lam n gun yawm wa nga ai kaw mungdan shara shagu de na du wa ai bu htawt masha (postmigrate) ni mung nsam hkum hpan hkum du zup bang wa ai hte asuya gaw sari makawp madang n shayawm ta gindun la ra ai lit mung lu nga ma ai. Raitim, hprap hprap du shang wa nga ai bu htawt masha ni gaw hpaji nkung ai, a ga nhkum ai hte kanawn mazum nhkrum mai nga ai majaw mungdan madu ni ram ram myit shuk wa nga masai. Maga mi hku nna yu dat ai shaloi gaw, hprap hprak du wa ai maigan bu htawt masha law malawng wa Hkristan makam masham mung law nga ai majaw, England mungdan hta Hkristan madang n yawm ai ngu na zawn mung gaw rai nga malu ai.

Madu mungdan ni ndang nla bau nga ai nawku jawng gaw maigan masha ni du wa nna bau lawm dat ai majaw asak bai hkrung wa ai nawku jawng nga ai zawn, shan hpraw hkrai nawku ai jawng ni gaw ran rau sha asak hkrung nga sai rai nga ai. Raitim, yak hkak ai lam gaw kaga nrai, maigan masha ni law wa ai hte maren bungli galaw masha ra ai hta jan wa ai majaw bungli nlu ai manghkang bai ginchya nang wa sai, hpaga yumga lam ndi nda byin wa ai, ru di mungdan masha law law wa kaga mungdan ni de sen kaba wan hku nna tam bram sha hkawm mat sai rai nga ai. Dai majaw maigan jawngma jawng lung shara jep joi ai lam, bungli shajan galaw ai jawngma jep jen ai lam shani shana kamawng nga ai majaw, maigan jawngma law law wa yup mang kaja mu hkra nmai yup ai shana ni law wa sai majaw madu buga de bai nhtang wa mat ai ni grai law wa nga sai. Jinghpaw ni kaw mung nlaw nla sha raitim, buga de she grau manu na re nga nna wa mat ai masha lani hte lani law jat wa ai hte, bai du sa wa na masha ni Visa nlu mai wa ai mabyin ni a majaw hpaw da ai nawku hpung kanawn mazum lam mung kaba wa na lam mi nmu lu nga ai.

Hkristan makam masham woi awn nga ai ni gaw, ndai zawn re ai prat hpat wat, kai htum de nkap kai lang de nkap re ai Minority (Eastern Europe, Asia, Africa, Latin America hte kaga amyu kaji ni) hte shanhpraw ni kayau nga ai community hta kaning re ai sasana ladat wa lang yu na kun nga nna mung baw nu hkraw nga ma ai. Chye myit sai ni mung lam amyu myu myit shapraw ya nga ma ai. Ndai ten hta sasana hpe madung dat ai nawku hpung (Missional Church) hpe mung lachyum amyu myu shapraw nna jai lang magang wa nga masai. KBC hku nna gaw kade nna ai Sister Church nga nna woi hpaw masai. Ndai lahkawng kanoi bung ai zawn raitim, kaja wa gaw ladat hte concept gaw nbung la nga ai. Sister Church masing gaw, n gun ja ai buga hpung ni 2,3 pawng nna kaga shara langai mi kaw buga hpung langai mi byin pru wa hkra sasana galaw ai lam rai nga ai. Ndai Missional Church ngu ai gaw nsam, aga, htunghkring nbung ai wuhpung wuhpawng kaw Karai Kasang a hpung ngu ai hpe ladat amyu myu hte de da lu na lam rai nga malu ai. Chyum masa hku yu ga nga yang gaw 1. Yeruslem (amyu bung aga bung htunghkring bung ai kata), 2. Yuda mungdaw (aga gayau, htunghkring gayau tinang mungdan kata), 3. Samari ginwang (amyu nbung, aga nbung mungdan langai), 4. Mungkan chyam hkra (aga nbung amyu nbung htunghkring nbung ginra mungdan nbung). Ndai Missional Church gaw Samari Sasana hte loi bung nga ai.

Ndai missional Church gaw sasana galaw ai san san nrai, shinggyim hpawng kata kaw jum zawn, ninghtoi zawn shum lum nna community hpe Karai Kasang a ra sharawng ai amu hta shanglawm wa hkra ladat shaw woi awn lu na ginjang rai nga ai. Maga mi hku gaw Coptic Ordodox zawn ganoi byin ai. Amyu ginhka nmai, htunghkring hte aga hpe mung shareng ya ra ai. Ndai bungli awngdang na matu gaw woi awn na ni a kyang lailen hte galaw lu ai woi awn atsam kaba nga ra ai majaw, Karai Kasang a lam hte woi awn ladat lahkawng hpe hkut hkut nai nai chye chyang kunghpan ai ni sha nawku hpung nnan ndai hpe gaw da lu na lam pru wa ai.

Maga mi hku nna gaw, hpaji chye ai hte sha nrai, kyang lailen kup ai sha mung nmai, byin nga ai tsaban 21 a shingnip shingna hpe mung chye na hkawn hkrang ra ai. Jak shata shagan prat, shiga hte nsen a ka-up sha ai mang hkang, sut hte nga pra madang nbung ai shingwang, hpaji hte ningmu hkum ai dap dabang kaw Karai Kasang a hpung de na gaw ladat ngang zai mung kung kyang yang she byin wa lu na lam rai nga ai.

Dai majaw, Karai Kasang a mungga sak se hkam na gaw chyum laika lu ai hte nngut, akyu hpyi chye ai hte mung nngut, sum nung ai hte mung nngut, Karai Kasang gaw ndai aten ndai shara kaw hpa baw hpe galaw shangun mayu nga ai hpe chye lu na lu ai Na San ai hte, dai amu hpe gara hku awngdang hkra galaw ra ai hpe mu lu ai atsam hkum ai Myi San ni ra nga ai hpe nyet kau nlu hkra jaw teng wa nga ai law.

Ya aten hta England mungdan e ramma daw ni law law wa, nawku htung langai mi hpe mung nhkan nang ai sak hkrung jawng ai law wa nga ma ai. Asak 13-29 lapran na jawngma latsa na 40 gaw, gara nawku htunghkring hpe mung myit nlawm ma ai da. latsa na 15 gaw Hkristan re nga nna yin la ma ai raitim nawku sa ai masha 3% sha re da. Kaga Islam hte Hindus amyu baw hpan law law naw nga ai. Du na ten hta ndai Hkrsitan mungdan ni hpa byin wa na gaw ndai ramma ni a sak hkrung lam hta yu nna trak sawn mai nga ai majaw, Tsaban 21 na Sinna mungdan nkau mi hta nawku jawng sa ai Hkristan gaw hti dang sha rai wa na kun law, ngu shingran mu let htawm hpang na madu mungdan a htunghkring nawku hpung hpe ya kaw nna gara hku sharin shaga woi awn sa wa na hpe ja ja jawm myit sa wa ra na sai nrai ni.