Yesu Tengsha Hkrung Rawt Sai Kun? ( III )

DAW III.

Sawk Bram Yu na Lam.

Shawng daw na Hkristan hpung ni gaw Yesu a hkrung rawt ai lam hpe, hkum hkrang nrai Wenyi hkrung rawt ai hku hkrak hkam la ma ai. Raitim, shaning (50)ning daram na ai hpang gaw Legendary hku nna shawng daw na Hkristan ni nan Yesu a hkum hkrang hkrung rawt sai ngu ai lam byin hpang wa sai. Yesu hkum hkrang nan hkrung rawt sai nhkrung rawt ai ngu ai hpe kadai chye lu na law. Raitim, Kasa Pawlu gaw (IKor: 15), Yesu si ai hpang shaning (20-25) laman ndai lam rawng taw nga sai.

Kasa Pawlu gaw mau byin hku nre ai sha tsun hkai wa ai aga sum tu kamung zawn, lanyi jaiwa ga zawn ka shagawp dat nu ai.
(IKor: 15:3-8, Kaning rai nme law, ngai hkam la sai lam ngai nanhte hpe shawng na lak e ap ya ma se de ai; dai gaw, Chyum laika ni tsun ai hte maren, Hkristu gaw anhte a yubak a matu mara si hkam sai; makoi mayang ai shi hkrum nhtawm, Chyum laika ni tsun ai hte maren, masum ya nhtoi hta e bai hkrung rawt wa sai rai nna; Kehpa kaw paw pru dan wu ai; dai hpang e sape shi lahakwng (shi langai sha gaw ngam sai dai ten hta, ngu ga)kaw paw pru dan mu ai; dai hpang lang lata sha hpu nau manga tsa jan shi hpe mu dat mu ai: shanhte hta malaw maga ya du hkra nga shajang nga ma ai, nkau mi chyawm gaw yup pyaw mat ma sai; dai hpang Yaku kaw, dai hpang kasa ni yawng hte kaw , shi paw pru dan mu ai; hpang jahtum e ngai nhtoi n gu ai ma zawn re ai wa kaw mung, shi paw pru dan ni ai).

Pawlu tsun ai, ngai kaw mung dan pru ai re majaw nanhte nye a ga mung madat mu ngu mayu sam ai. Pawlu a sakse hkam htawn tsun ai ndai kaw, nnang nawn nawn ai lam, Mary shawng mu ai lam, lup sung hku kaw masha lahkawng dung nga ai lam ni hpa nlawm nga lu ai. Dai rai yang Pawlu gaw Kabu gara shiga laika kaw na hpe nchye ai wa re ni.
Ahkyak ai ga si masum hpe hkawn hkrang shangun mayu ai.
1). Makoi mayang ai: Shawng ka da ai laika hta (etaphe,) Greek ga (taphos,) lachyum makoi mayang ai hpe tsun ai, lup (tomb,) ngu ai hpe ntsun shalawm ai. Lup gaw (mnema,)rai nna dai ga hpe n lang ai. Pawlu tsun ai hta si hkam sai, si sai nga ai. Mawshe mung shi a lup ding lup ra hpe nchye lu mat ai, Moba nam mali shara mi kaw rai na sai, raitim Mawshe hpe hkrung rawt sai ngu nna kam nga ai. Mawshe a lup sung hku hta shi nnga sai, ngu kadai nlu tsun dan ma ai. Mahte Laika 17, hta Petru gaw, Yaku hte kanau Yawhan yan rau bum ntsa de Yesu hte hkawm lung wa yang, nsam galai wa nna ahpraw re ai nsam kata kaw Mawshe hte Elia hpe mu ai hte ga shaga nu ai, nga ai. Pawlu wa hku nna lup sung hku hta nnga sai ngu ai hku shi ntsun ai. Ndai hpe yu yu u, hkrung rawt saingu ai hpe hkum hkrang kun, wenyi rai na kun. Kaja wa shawng prat na Hkristan ni hkum hkrang hkrung rawt ai hku nchye na la ma ai re.
2). Raised: Hkrung rawt sai ngu ai ga hpe tsun mayu ai. Yesu gaw makoi mayang di hkrum sai hte masum ya nhtoi hta hkrung rawt sai. Hkum hkrang rawt sai ngu mayu ai nrai. Hkrung rawt ai hpe (anastasis-noun) or (anistimi-verb, Pawlu ndai ga hpe nlang ai. Shi gaw, (egeiro- egergetai) Ga shaka Ningnan ting hta ndai ga hpe sha lang nna ka da sai, nga ai. Lachyum gaw (to wake you) shadum la ai, (awaken) yup sharawt ai, jahprang dat ai, ngu anhte a ga hku gale mayu ai. Mahte (8:25) kaw na hka li ntsa e yesu yup nga ai, hka leng kaba hte laru marang hkrum ai shaloi Yesu hpe jasu mu ngu ai hta ndai(egeiro)woke him up, ngu ai ga hpe lang ai. Roma laika (13:11)hta, yup hprang wa na ahkying ya e pyi rai nga ai (egeiro) rai nga ai. Ephesu (5:14)hta Kasa Pawlu tsun ai hpe yu ga, (yup pyaw ai wa e rawt u, si ai kaw na bai rawt wa nu, shaloi Hkristu nang hpe jahtoi na ra ai-egeiro, rai nga ai.
3). Appear- Shadan dan ai, shadawng dan ai, paw pru ai, ga gale ai ni ndai lachyum hpe (ophthe), Greek ga (horao) hpe la da ai,( to have a vision- physical or just vision) shingran hku mu ai, ngu ai re. Mahte 17, hta na Petru bum ntsa kaw mu ai Mawshe hte Elia gaw (ophthe) shingran mu ai, ngu ai lachyum rai nga ai. Kasa Pawlu gaw ophthe law law shi mu ai lam chye lu ai. Makedo ni na masha langai sa tsap nna, Makedoni hkran de rap sa nhtawm anhte hpe karum la mi, nga nna Pawlu kaw shingran du ai (Kasa 16:9). Anani mying ai wa Pawlu kaw sa du ai (Kasa 9:12), ndai ni gaw shingran rai nga lu ai.

Anhte ni dum lu na saga ai, Yesu gaw shing mung shingran mu nga ai, Petru kaw mung, Yaku kaw mung shingran dai a nga nga ai, shingran hta mu nga ai, lam rai nga ai.
Kasa laika kaw Pawlu (Kasa 9:7; 22:9) Yesu hte hkrum ai lam mung (ophthe) shingran kaba mu ai hpe shi tsun shaleng nga ai.Dai majaw, (IKor 15:50) hta, hkum shan yan asai gaw Karai Kasang a sali wunli hta n dagraw lu ai lam sak se hku hkaw tsun nu ai.

Kasa Pawlu gaw grau nna Yesu a lamik kumla lam hpe mung nau ntsun ai. Shi law tsun ai gaw, dinghku hka ai lam, kyang lai len hte seng ai, dai hkum galaw, aw ra gaw galaw u, htaw ra gaw hkum galaw, dai galaw yang gaw mara re, htaw ra galaw yang gaw hkrak ai, ngu ai hpe grau tsun mayu nga ai.

Rai sa, Kabu gara shiga laika ni hta grau nna shuk shak hkra mung ka da ai hpe mu lu ga ai. Marku (16:8;18) ni hpe yu ga. Kade kam sham ai wa mung agung hpe lu na gaw kadai gwi na a ta. Lu gwi ai ni nga na re, Hkristan yawng galaw lu na kun. Kaja wa Marku (16:18) gaw kaga kaw na ka bang kau dat ai she rai na sai, ngu na kun.
Marku (16:5-8) hpe yu ga, lup sung hku kata kaw mu ai Yesu gaw (ophthe) rai nga ai. Shanhte hpe, shi rawt wa sai, nang e nnga sai, nga ai. Marku laika gaw Kabu gara shiga laika a shawng n ka da ai laika re hte maren, ndai kaw Yesu dan pru ai, nka da ai, lamu kasa lahkawng she re lam tsun da nga ai. Dai hpe mu ai num sha lahkawng mung, kajawng hkrit let gat pru mat wa ai re majaw, lamu kasa kun, kaja wa masha kun ngu nna mung shan nlu tsun na daram rai nga ai.

Yesu Tengsha Hkrung Rawt Sai Kun? ( II )

DAW II.

Hkristan tai ai ni gaw, Yesu hkrung rawt sai (sh) lup sung hku hta Yesu nnga mat sai ngu ai sha nrai, Yesu hte bai hkrum ai lam ni mung nga nga ai majaw masha law law wa hkrung rawt sai lam hpe myit mada sai rai nga ai. Dai majaw Kabu gara shiga laika mali hte gaw shada da shamyet shanat hkat nga ai hta n ga, nsen manaw bung ai hku nna mung mu lu ga ai. Yesu hkrung rawt sai lam (12)lang tup shai ai ningmu ni hpe hkrum lai wa sai nga nna mung ka da nga ai.

Magdala Mari lup wa kaw na bai ginhtang wa yang shadan dan ai, sape lahkawng hpe Ema-u mare lam kaw shadan jahkrum ai, Thoma nlawm ai sha Petru kaw kalang, Htawma lawm ai kalang,Galilee ginwang Tiberi nawng makau kaw sape ni marai (7)hte kalang marai (11) hte mung kalang hkrum ai lam ka da nga ai.

Kasa Pawlu bai tsun ai gaw, sape ni marai (12) hte mung, Petru hte mung, Yaku hte Shawlu (Pawlu shi nan) hpe mung, marai (500) de jawng nga ai kaw mung shadan dan sai nga tsun ka da sai. Pawlu gaw shi a lak htak e byin ai hkrai ngu na wa hpe shiga na ai hku nna tsun ai hpe mu lu nga ai. Kasa Pawlu tsun ai Yesu a hkum shadan dan ai hpe kaja wa hkum hkrang nre ai ngu tsun mai ai lam pru wa ai. Roma labau hka ja ai Professor A.N. Sherwin-White gaw, "ndai Kabu gara shiga laika ni hta ka da ai mabyin labau hpe Greek labau sara ni gara hku mung masat na yak nga ai" nga nna tsun ai. Ndai mabyin hpe Legendary tsun htawn hkrat wa ai mabyin re ngu yang mung masha nkau mi dai ten hta asak naw hkrung nga ai, kaja wa byin ai hpe ka da sai ngu yang mung Greek ni a labau hta dai lam n rawng nga ai, dai re majaw Christan ni a mabyin ndai gaw AD 200 daram (myi hte mu ai ni si htum sai hpang)hta she grau dam lada ai hku yawng mayawng ni hpang de hkrawn du wa sai re ngu grau mu lu ma ai.

Bai nna lam mi hku gaw, Num ni gaw Yesu a sape jahpan kaw langai mi mung nlawm ai hta n ga, dai ten hta Num ni hpe tara rung kaw sak se tai na pyi ahkang njaw ai zawn re ai htunghkring mung dai aten hta nga nga malu ai. Lama rai nna kaja wa byin sai lam rai yang pyi, Num ni wa mu nna tsun htawn hpang ai re majaw masha law law kam na nrai.

Lam kaga langai mi gaw,C.S Lewis (mau mwi mau sa ninghkring-Myths) mung, ngai ndai ten na shanhte a ga shagawp, ga malai, mau mwi mausa sumru sumrawn hte ka gahkyin da ai laika ni hpe sha hti ai ndai Yesu hkrung rawt ai lam, shanhte a Kabu gara shiga ngu ai hta langai mung nlawm ai, nga tsun ai. Rai sa, shinggan hku shanhte mu na yak ai ngu ga, Ga shaka ningnan chyum ninghkring (N.T Scholar) Craig Blomberg gaw ndai lam hpe sawk tam shaleng nga ding yang gaw re, kaga hku nmu lu ai ngu ga, kam sham ai hpe myit mang yu ai hku nna gaw hkam la mai na nhten! nga ai.

Ndai lam hta, Sape ni a hkam la ai lam gaw ahkyak nga ai hta n ga, hkrung rawt sai Yesu gaw Hkristan hpung masha ni a matu mung ahkyak ai hkri dun langai rai nga ai. Dai majaw, gara hku nna ndai lam byin wa ra a ta? shara mi kaw gaw lajang dat sana re ngu sawn sumru wa sai. Tsaban (20) hta na chyum ninghkring ni gaw, ndai lam hpe Yesu a sape ni shabyin ai re ngu nna saboi ntsa kaw mara bawng yu sai. Raitim lam amyu myu hku yu nna nmai bawng shakre sai rai nga ai.

Hkristan ni a n gup hta, hkrang shaw la ai wa; hkye hkrang la ai wa, ngu ai ga nga nga ai. Dai majaw nsi ai wa, hkrung rawt ai wa gaw shi hpe kam sham ai hte hkrung rawt na ngu ai mung matut nga ai. Dai ten na Judaism ni a akyang mung htunghkring zawn re ai langai nga nga ai. Jewish ni gaw kaga amyu hpe nhkap la ai ni re hte maren, shanhte a makam masham mung lak lai ai mabyin ni hte matut manoi nga ai ngu ai hpe gumrawng shara rai nga malu ai. Dai majaw, labau hta mung Jewish ni a exclusive ngu ai tinggyeng myit masa gaw dan dawng nga malu ai.

Myit yu na lam masum

Langai hku nna, Jew ni hta dai hku hkrung rawt sai hpe kam sham ai makam hpe hkap la ra ai, nrai yang kaga hku nang shaleng lu ra ai. Hkrung rawt sai ngu ai hpe kaga hku ningdang na lam gin jang kaga nnga ai, nga tim tara hte nhtan shai wa na.
Lahkawng hku gaw, Kabu gara shiga laika ni hta yawng hte wa dan leng ai hku n jahtum ai hpe mu lu ai. Myit htum na daram shai hkat nga ai majaw hkrung rawt sai lam hpe kam sham la na yak ai. Laika ka ai ni nbung ai majaw shai na re, raitim ahkyak ai daw nkau mi hpe gaw bung pre tim ndai lam hta ningra mat mat sha arai nga ai hpe mu lu nga ai. Ga shadawn hku yu ga, USA Gumsan magam Kennedy hpe gap sat kau sai hta shiga nkau mi gaw nsi ai hku shapoi nga ai. Dai hte maren Ningbaw kaba Zau Seng hpe nsi ai hku naw hkam la nga ai ni mung shaning law law du hkra nga nga ai ni nga ai.
Lam masum hku nna gaw shada da shai ai hku ka da tim langai hte langai a shawng hpang nbung pre ai lam ni mung grai lawm nga ai majaw Kasa Pawlu a laika ni hpe azin a yang naw hkrawk hti shachyaw yu nna myit yu na daw ni law wa ai.

Kam sham nga ai ni a matu ndai zawn bram sawk ningmu kapru dan lu na mung yak nga ai. Tsun dang rang na pyi ahkang njaw ai majaw tengman ai hpe nmu lu mat ai mungkan prat hku rai maT nga Sai. Yesu a lam hpe dinglik yu na mung chyum sara ninghkring ni sha myit mai mat ai, kam sham ai hpung masha langai mi dai hku tsun lu na yak nga ai. Singgyim masha ni a wanglu wanglang myit jasat lu wa ai aten ladaw hta gaw dai tengman ai lam magup hpe hkrawk shapraw shadan madun wa lu na rai nga ai nrai ni?..

Yesu Tengsha Hkrung Rawt Sai Kun? ( I )

GA HPAW

DAW I.

Ndai prat hta shinggyim masha ni hpa hpe raitim hkrawk masawp chyam dinglik yu nna she hkap la na ngu ai myit masa gaw masha shagu hta ndum shamyi nbung di zawn rawng nga sai. Hpungtang hpaji rawt galu kaba wa ai hte maren, Physic hte Chemistry, Biology hpaji mung shinggyim nga pra lam hta hka nu zawn lwi ginlen ya taw nga sai.

Makam masham lam hku yu yang mung, makam masham nawku htung ni law law nga ai hte maren dai nawku htung ni hpe mung jum masawp namchyim namta ahkrawk mahti manam dinglik yu na gaw shinggyim masha ni a galaw ra ai magam bungli zawn rai taw nga sai. Dai majaw, kam sham ai ngu ai hta kaga, hpa majaw kam ai hpe joi jang hte shen nna daw dan na malai, ndai prat hta htap htuk manu ai hku hkam la lu hkra zawk shangang krawk bang ya taw ai ni mung nga nga ma ai. Ga shadawn: Jinghpaw Wunpawng sha ni gaw Nat hpe nawku ai hpe hpa majaw kabai kau ra a ta? prat hte nhtuk manu wa sai sha n ga, lachyum npru ai hku mu mada wa ai hte, dai Nat hpe kabai kau nna Hkristan tai ai Yesu hpang maga de grau tsaw ai hku kayin bang wa sai gaw dai ni aprat latsa ning jan sha gaw naw rai nga ga ai.

Yesu hpe hpa majaw hkap la ai, kam ai, kadai shadut ai, jahkrit ai ngu na nlu tsun ai. Kam mayu wa nna kam ai sha rai nga ai. Dai Yesu a labau lasang ginru ginshi ni mung anhte hta hpa nnga ai. Yuda amyu Israel amyu ni hta sha nga nga ai. Shi kadai re ai hpe mung, gara kaw na prat pra wa ai hpe mung labau matsing laika buk kaw nlu sawk yu ga ai, Chyum Laika kaw nna sha lu tam mu hkrup la saga ai rai nga ai.

Dai majaw Chyum Laika kaw tsun da ai hpe hkrak kam sham ga ai hte maren, Yesu gaw matsan mayan rai nna shangai wa sai, Roma Asuya ni si du hpe ap kau nna Udang hta jen sat kau hkrum sai, lup makoi hkrum sai, masum ya ngu na nhtoi hta gaw bai hkrung rawt wa sai hte, lani mi na nhtoi hta mungkan ga de bai du nna kaja ai hte n kaja ai, dinghpring ai hte nding nhpring ai ni hpe je yang na lam kam sham nna hkap la da sai re. Ndai lam hpe Daw garan nna Historical hte Biblical lahkawng a mabyin hta shamyet nhtawm "Yesu Kaja wa Hkrung Rawt Sai Kun?" ngu ai hpe daw hte daw tang madun na nngai.

Yesu hkrung rawt ai lam hpe myi hte chyaw mu ai ni a n gup aga hte tsun hkai hkrat wa ai kaw na tsun htawn ai hpe bai ka da ai rai nga ai nga nna tsun ma ai. Kabu gara shiga laika ni hpe AD 70 a shawng daw hta ka da sai, dai gaw Yesu si ai hpang 40 grup yin sha na ai. Ban prat langai mi daram rai nga ai. Kasa laika hte Mahte, Marku, Luka ni gaw AD 70 a shawng daw ka da sai hkrai rai nga ai nga nna, John A.T Robinson gaw sawk sagawn yu sai. Raitim, Kasa laika hpe yu ai shaloi AD 60-70 lapran mabyin ni law lawm nga ai. Yeruslem hten za ai lam, Nero hkaw hkam wa e Hkristan ni hpe zingri ai lam, Pawlu hte Ya ku si hkam ai lam ni hpe yu ai shaloi Kasa laika hpe galoi ka shangut sai hkrak tsun yak ai. Jau dik AD 62, hpanghkrat dik AD 64 rai na re nga nga ma ai. Luka laika gaw dai hta loi grau jau nga ai AD 57-62, Marku gaw AD 45-56, rai yang kaja wa Yesu si ai hpang 15-32 laman ka matsing da sai hkrai rai nga ai.

Bai nna Kasa Pawlu Korinthu de ka shana ai hta Yesu hkrung rawt ai lam hpe maumwi hku htawn tsun sai. Dai gaw Yesu si ai hpang shaning 20-25 sha naw rai nga ai. Ndai lam ni yawng gaw n gup a ga kaw na htawn tsun ai hpe ka da ai hkrai rai nga ai. Shawng daw hta Greek hku ka da sai hpe Jew hku, Aramic hku bai ka gale da sai re ngu ai hpe mung nmai malap ga ai. Bainna hkrung rawt ai ngu ai hta Lup sung hku gaw kaman byin mat ai (empty) ngu ai lam rai nga ai. Arimatha mare na Yawsep ngu ai wa shi a lup wa hta lup makoi sai she, dai ten na Sanhedrin ngu ai Yuda council ni wa shaw la kau ai i? lup makoi sai, lup sung hku kaw Yesu a moi mang nnga sai, ngu ai gaw labau hku kaja wa teng ai lam sak se madun mai nga ai.

Bai lam mi gaw, Yawsep a lup wa hpe kadai mung chye na re lama wa Yesu hpe shi a lup wa hta makoi ai teng yang gaw ngu ai mung lam langai rai nga ai. Dai lup hpe atsawm sha htu hkrawk shalau sana lam ni nga nga ai. Yesu hpe nkam sham ai ni mung, Jew ningbaw ni mung lup sung hku hta Yesu a moi mang tsawp nnga sai ngu ai hpe madi shadaw nga ma ai. Myit yu na lam gaw, Yesu a hkum hkrang moi mang makoi ai shara hpe Jew amyu ni a htunghkring hku yu yang ya du hkra jahpu shareng nna tawn da na lam ni nga nga ai, raitim dai lam nnga ai. Palistina mundan kata kaw chyoi pra ai ni a lup wa hpe jahpu shareng da ai (50) tup nga nga ai. Raitim, Yesu alup wa, Yawsep a lup ding lup ra gaw nlawm ai hpe mu lu ai.

A.D 55 ning e kasa Pawlu ka ai hta, Yesu gaw si hkam sai, lup makoi sai, dai hpang masum ya ngu na nhtoi e shi hkrung rawt wa sai, nga nna n gun jaw tsun hkaw ai lam nga ai hpe chye lu ai. Kasa Pawlu dai hku tsun ai hpe, Jew ni a htunghkring myit masa hku sawn ai shaloi hkum hkrang nan hkrung rawt ai hku hkrak hkam la chye ma ai.
Chyum masa hpaji nighkring William Crag tsun ai, " Pawlu ndai hku tsun ai gaw AD 36 mayan shi hkristan tai ai 2 ning laman Yeruslem de Petru hte Yaku hpe sa gawan ai ten, Yesu si ai hpang 5-6 ning na ai shaloi re hpe hpa majaw mau mwi hku tsun ai i? nga nna ung ang nga ai.

Lahta na achyen achya re ai mabyin ni gaw laban jahpawt hta Yesu hpe lup makoi ai kaw shi a moi mang kaja wa nan nnga ai lam hpe sak se hkam ai ni nga ai a majaw gawn ginchya wa sai rai nga ai.

Daw II.

U.S Sasana myi man matsan mungdan ni de sha-ang

U.S. Evangelicals Urge Focus on Global Poverty

Longwood Nawku Jawng kaba kaw na Hpung Up sara Joel Hunter (Mungkan Sasana Hpung malawm) wa gaw Nawku Hpung hte seng ai shiga htawn shana ai hta, matsan nga ai mungdan ni hta Sasana law law galaw ra ga ai. Dai sasana amu hta karum shingtau ai magam lit hpe numshawn tawn nna matsan nga ai kaw na gaw sharawt la na lam hpe mung myit shalawm n gun dat ra na saga ai, nga nna tsun wa ai. Ndai lam hpe grau grau nna lani hte lani tsun gara wa sai hte ya yang mungdan 45 kaw na sasana galaw nga ai nawku hpung 12,000 gaw shada hkrum bawngban let Seminars ni galaw nga sai lam Religious Today kaw na shiga shana ya nga ma ai.
Lynne Hybels ( Karum ) tsun ai hta, ndai ga baw gaw nawku hpung up sara law law a myit kata hta galai shai shangun ai lam byin sai, nga nna awng sharawng let tsun shana wa sai rai.

Hkalup Hkam ai Hte Nawku Hpung

Shinggyim masha ni community ngu ai ga hpe grai lang nga ma ai. Anhte a ginra buga hta gaw Nawku Hpung ngu ai hte dai hpe grau manu shadan ai hte chye na loi ga ai. Nawku hpung ngu jang amyu bung tim community hku gaw nbung mat nga ai. Prat dep ngut sai mungdan (Postdeveloped) hkan gaw community hte Church ngu ai gaw nbung nga ai.

Gara hku myi tsun yang tsun, masha gaw community hte nga ra ai hpe gaw kadai n ningdang lu na re. Rai sa, community dai hta gara masa hku hpawng de nga ai kun, hpa baw lam ni manu shadan ma ai kun, gara hpe madung dat le hpa baw lam ni wa ahkyak nga ai kun ngu ai hpe gaw masha shagu hka ja nga ma ai. Ndai lam hpe ngai mung myit lawm nga nngai. Hkristan ni a matu gaw Nawku hpung dai nan community mung rai nga ai.
Ndai hpung hta masha utsang madang hpan ni law lawm nga ai. Nbung tim langai hku kahkyin nga ai lu ai gaw HKALUP ngu ai hta sha madung nga ai hpe Hkristan sak hkrung lam hku mu lu ai.

Dai majaw, Wenyi a myit hkrum ai lam hpe ngwi pyaw ai makyit sumri hte hkan shatup na larau ladau rai nga mu. Nanhte hpe shaga la ai lam hta, myit mada shara langai sha de, shaga la manit dai hte maren, hkum hkrang langai sha hte Wenyi langai sha rai nga ai: Madu langai sha, makam masham langai sha baptisma lam langai sha rai nga ai. Yawng mayawng a kawa ngu ai Karai Kasang gaw yawng mayawng a ntsa e rai nga nna, yawng mayawng hpe sharai ai hte, yawng mayawng a kata e rawng nga ai. (Ehpesu 4:3-5).

Marai hkum shagu gaw dai Hkristu hpe kam sham ai a marang e Kawa Karai Kasang a kasha ni ngu ai hkam la na ga ai. Dai madu hta HKALUP hkam la sai ni gaw, Karai Kasang a buhpun hpe sumraw da sai ni rai nga ai. Mai gan mi rai rai, hpyen wa mi rai rai, jinghku wa hte hpu nau wa mi rai rai, mayam hte du magam mi rai rai yawng mayawng gaw hkristu hta langai sha tai na ga ai. (Galati 3:26-28).
Dai ni na ten hta, Buga Hpung, Ginwang, Ginjaw ni hte Mungkan Hkalup Hpung Chyawm Tari ni gaw anhte hpe ndai zawn LANGAI sha byin nga lu na lam gara hku shakut lam woi nga ai kun. Anhte a Buga Hpung hta Kasa Pawlu tara hkaw na ahkang lu yang,

"Ngai nanhte hpe tsun nga made ai hte maren, shada da nangri nangra shawng shai hkat ai ngai nra nngai. Madung hte Ningnan Hpung, Katholic hte Englican Hpung, Shanglawt ai hte nshang lawt ai ngu ai dai Madu hta nga na nrai. Myen hte Jinghpaw, Gala hte Miwa dang rang hkat nga na ngai nra nngai. Sumsing lamu e dai lam langai mi mung nga na nrai. Matu madoi ai hte Jahtawng htu ai lam, dai Madu hta ngai nra nngai . Dai majaw Hkristu ngu ai wa nga nga sai hpe chye nga ninglen e, shi hta anhte ni gaw hkrum ai ni ntai yang gaw anhte hpa lachyum naw pru na ga ta ngu nna mung hkaw tsun na rai nga ai.

Ngai Hkristan tai wa ai shani kaw nna Nawku jawng hte Hpung hte seng ai hpawng de lam hta shang lawm ai law la sai. Anhte a Hpung gaw Madu hta langai sha rai nga ga ai. Raitim hkum hkrang kaga ga ni rai nga ga ai majaw dum nta, dinghku, malu masha , htunghking hte shaga ai ga nbung ai ni hte mung hku hkau nga ga ai. Dai gaw Madu hta langai sha nrai, nbung ai ni rau rai nga ga ai majaw unity in diversity rai nga ai.

Ndai lahta na lam gaw HKALUP hte Hpung ngu ai gyit hkang matu hkat nga ai lam hpe grau nna chye na hkawn hkrang wa lu na hpe myit mada ai lam rai nga li ai.