Thursday, 29 October 2009

Bungli gaw shinggyim wuhpawng hpe shangang da sai kun? (Job Apportunity Creates A Society Stabibility?)


Lai wa sai shata mi daram kaw nna London mare kaba ka-ang daw hta ndai zawn dawng pru wa ai gaw mungdan kata bungli nlu, tam sha yak wa ai lam shinggan de adan a leng rai pru wa sai rai nga ai. Galu kaba sai Mungdan hta asak hkrung nga lu na gaw hpaga yumga hte galaw sha ai bungli re lam lai wa sai 'bumsinwa' ga baw hte mung ka matsing da ni ai.

Bungli shamat kau sai ngu ai kaw nna gaw shat di ga sai, dinghku hten sai ngu mai tsun ai. Bungli lu na matu mung shingjawng hkat ra ai hpaji masa, kungkyang ladat hte hkum hkrang htap htuk ai ni lawm nga ai. Bungli langai lu na matu masha nlaw htum [150]daram hte shingjawng hkat ra wa sai. Gara hku mi yu yu, maigan masha ni a matu gaw bungli lu na matu shaga ai ga hta dut dang chyalu sha rai nga ai.

United Kingdom hta Economic recovery nbyin shi ai ngu mat tsun ai. Dai ni sha ngai na Manager wa tsun dan ai 'anhte a seng na gumhpraw hkying manga [5000] shayawm kau ya sai' nga ai. Lachyum gaw bungli galaw masha shayawm na de ang wa sai. Jai na jarik shayawm ai gaw bungli galaw masha hpe n jaw lu sai ngu ai rai nga ai. Ndai zawn shayawm magang bungli galaw masha nhkap la lu magang; bungli galaw masha nhkap la lu magang, nga nga sai ni grau galaw ra nna bungli tam ai ni a matu kungkyang lam grau ra wa magang rai nga ai.
Ngai galaw nga ai gat seng click to enlarge photos

Galu kaba sai mungdan ni hta bungli lu nga sai ni mung, galoi shapraw hkrum na kun yawng a kraw hta sak hkrung ai shim lam nlu wa nga sai. Lai wa sai [60] ning a shawng daw gaw, bungli langai lu jang prat tup dai bungli rai nga ai. Dai hpang gaw bungli langai lu jang laning mi hkam na kun? shata hku hkam na kun? hkam dahka nlu jaw mat sai. Dai majaw masha a myit mung, ding ding nhkawm mat sai, aw de zawn zawn nang de zawn zawn myit nzim mat sai. Dai zawn myit shamu shamawt magang, society ngu ai shinggyim wuhpawng gaw run hten ai ngu ai maga gayin du wa ra ai.

Nga ngwi nga pyaw lam hpe myit magang, sak hkrung lam gaw dingyang nmai hkawm magang rai nga ai. Ja gumhpraw jai lang ra magang, tam bram ai ladat nnan shapraw ra magang mung rai nga ai. Shingjawng shingla myit shapraw ai hte galaw dan lu ai lam, shinggyim wuhpawng hta akyu nga yang dai magam bungli gaw awngdang ai de man yawng nga ai. Raitim, kade na hkra dai lam grin nga lu na?

Galu kaba wa nga ai mungdan Asia, Africa hte South America de na masha ni gaw galu kaba sai mungdan or gumhpraw tam sha mai ai shara de myi man yawng nna sak hkrung ai ni law nga sai, nga ma ai. Dai majaw bu htawt masha, mung masa mying gang nna shingbyi lam tam ai ni, bu hkawm jahpai nna hkring nga mat ai ni, jawnglung jahpai nna nga nan ai ni, jinghku machyu nna nwa mat ai ni hte lagu mayun shang wa ai ni a mang hkang hpe asuya gaw tsi din ai zawn jep joi jasan nga masai. Dai ning 2009 ning October shata kaw nna gaw UK kaw jawng lung ai jawngma ni a Visa jat ai Forms gaw laika man 41 rawng nna shawng de na mabyin akri akrai san da ai ga san ni lawm nga ai.

Matsan masha shayawm kau nna sut gan rap ra wa lu na matu myit ai hkrai raitim, kadai wa dai hku nna uphkang lam woi lu na kun? Wu hpung wuhpawng makai hkak nna shinggyin nga lu na mung myit mada ai sha arai nga na sai nhten?

Monday, 19 October 2009

Matu Kadoi ai hte Jahtawng Htu Ai (Culture upon Judaism Circumcision and Kachins Birth ceremony)

Yuda htung hta matu kadoi ai[circumcision] gaw prat janat hkan hkrat wa sai htung lai rai nga ai. Yesu a aten du wa ai shaloi ndai htung hpe gara hku mu mada ma ta? Mayak gaw byin hpang sai. Yesu hkaw tsun hkai dan, madun dan wa sai amu magam bungli gaw htunghkring hpe jahpoi ai lam nmu lu tim, htunghkring hta noi nga ai ni [gwi gyit ginlawng dang] byin nga ai hpe raw kau ya mayu nga ai. Karai Kasang mung moi shawng de na Moshe hpe shingran jaw ai gaw, nsan nseng ai dusat yam nga shan ni hkum sha nga, ya hpang na Petru hpe shingran bai jaw ai gaw sha u, Karai Kasang hpan da sai arai ma hkra mai sha ai bai nga rai nga ai [Kasa 10:10-16].

Grau nna gaw kasa ni a prat hta lak lai ai hku byin wa sai. Kasa Pawlu hte Petru, Kasa Pawlu hte Barnabas ni gaw Kabu Gara Shiga hte htunghkring lam hpe ginhka nna tsun dan ra wa masai. Kabu Gara Shiga hpe hkap la na matu Yuda ni a htunghkring gaw pat shingdang ai zawn byin nga ai. Nmai sha ai lu sha, nmai tat kau ai htunghkring, nmai galaw ai amu ni law law nga nga malu ai. Shingrai nga yang, maigan amyu masha ni gaw Kabu Gara Shiga hpe lani hte lani hkap la nna hpung shang wa masai Raitim, Yuda ni gaw htunghkring a majaw myit ja ai amyu tai nna naw ngam nga ma ai. Ndai hpe Yesu tsun ai, na a nlung salum shaw kau u, ngai ashan salum jaw na ngu ai byin wa sai.

Kasa Pawlu mung Asia minor de tara maigan amyu ni hpe she shading nna Sasana galaw nga ai [Galati 2:8]. Petru chyawm gaw Yuda htung hta shamyet nna galaw mayu nga ai[Galati 2:7]. Pawlu hte Petru hkrum na lam grai yak masai [Galati 2:19]. Raitim, Yeruslem council kaw gaw Petru nan Pawlu hpe maga ai ga shaga ai nga nna rawng nga ai. Shan a lapran yak ai ningmu ni nga nga ai. Petru a myit hta ngai hpe Madu nan shatsam dat ai, ngai hta na nrai yang sumsing mungdan sumsaw hpe hpaw lu na nrai'shi galaw ai jaw ai, madat mu, nga nna myit nga ai. Dai majaw shi tsun ai hku nhkan jang yak na shadu nga ai. Pawlu mung, 'ngai hpe masha e shatsam ai nrai, dai madu nan dan pru nna kasa aya dang da ni ai' nga ai.

Ginhka nna yu ai shaloi, matu kadai hkam ai ni a kasa gaw Petru, maigan ni a kasa gaw Pawlu rai taw nga ai [Galati 2:8]. Dai majaw shan a lapran ndang kalang hkat na grai law nga malu ai.

Wunpawng Jinghpaw amyu a lapran e mung ndai mabyin hte kahproi kanoi re ai 'Jahtawng' htu ai hte nhtu ai hpe masat ai lam nga nga ai. Jahtawng htu ai hpe sha Wunpawng amyu jat ai nga ma ai. Jahtawng nhtu ai gaw maigan chyasam amyu rai nga ai. Dai rai yang, dai ni mung dai Madu hta Wunpawng amyu ni jahtawng naw htu ra na i? ngu yang, Yuda amyu ni hkristan tai ai hpang matu kadoi ai teng teng galaw ra a ni? ngu ai hte maren sha rai nga ai. James E. Peron gaw 'matu kadoi ai gaw nawku htung nre' nga ai. Dai gaw hkam kaja lam hte seng nna galaw nga ai lai langai rai nga ai. Raitim, chyum laika hta matu kadoi ai lam ding yang arawng nga ai. Kaga maigan amyu ni hta mung ma ni hpe matu kadoi ya ai lam tsi rung kaw nna hpang nga ai. Ra nga ai wa hpe kadoi ya ra chyalu sha gaw rai nga ai. Jinghpaw la kasha langai hpe matu kadoi ra ai majaw kadoi sai ngu ga, dai ma hpe Judaism Yuda htunghkring hkan sai ngu nmai hkam la nga ai.

Rai sa, Jinghpaw ni a Jahtawng gaw hpa wa rai. Jahtawng htu ai gaw mying shamying ai masat masa lamang langai rai nga ai. Nat jaw prat hta u sat yang mung n manu, dumsa shaga mung nra, nam pum toi ai hpan mung nrai rai jang gaw htap htuk ai Nga jahkraw, shan jahkraw hte shanam jap htu htu nna garan nhtawm shiga shana ai lam rai nga ai. Numju jaw ai htung kaw na rai kun? Nat hte ga hkrum ai mau mwi mau sa hku yu yang gaw shangai ai hte mying n shamying jang Nat ni shawng shamying kau ya chya ai, nga ma ai. Amying shamying ai, shangai dai daw sai hpe kumhpa shadu nna shi ga ndau ai sha rai nga ai. Rai yang ndai htunghkring gaw hkristan tai ai hpang jahtawng htu nna mying shamying ai hpe ahkyak tawn na kun? akyu hpyi shaman ai hpe mahtang lata na kun gaw hkam la ai wa a hkawn hkrang ai myit jasat hta madung na rai nga ai.

Nkau mi akyu mung hpyi jahtawng mung htu rai ma ai. Kabu Gara Shiga hpe hkap la nna dai Madu hta sak hkrung ai ni a matu gaw jahtawng htu nna mying shamying kaga mi nra sana kun? raitim, nkau mi naw htu nga ma ai, ngu ai hpe kadun ai hku ka masat da nngai law....

Friday, 16 October 2009

Mani hpa (Jokes)

Judaism (Yuda htung) hpe woi awn ai sara wa,
Hkalup hpung hpe woi awn ai sara wa
Kahtawlik Sasana sara wa
Evangelical hpe woi awn ai Sasana sara ndai ni zuphpawng galaw ma ai.

Kadai mung tinang hkan ai Nawku htung hta Sasana galaw ai lai hpe shada da ningmu garan hkat na zup hpawng rai malu ai.

San: Yuda htung hta Sasana gara hku galaw ai lam tsun dan marit, gara hku ta?
Htai: Aloi sha re, shangai ai hte kade nna ai matu kadoi ya ai hte gaw hpung masha majing rai sai.

San: Hkalup hpung ni gaw gara hku Sasana hpe galaw ai law?
Htai: Hkalup hpung Sasana galaw loi dik ai, hka hta dip tsing ngut jang hpung masha rai sai, nau wa n yak ai, nga ai.

San: Kahtawlik ni gaw gara hku Sasana hpe galaw nga myit ta?
Htai: Anhte ni mung aloi sha re, shaman ntsin lapri bun dat jang dai ntsin hkra ai ni yawng gaw Kahtawlik hpung masha rai nga ma ai, nga ai.

San: Evangelical ni gaw Sasana hpe gara hku galaw ai kun?
Htai: Anhte Evangelical ni gaw nanhte hpu nau ni tsun ai daram nloi ai, anhte gaw chyum laika hte kayet ra ai, kayet hkam ai ni yawng gaw evangelical hpung masha rai sai nga ma ai da. Ha ha ha....

Thursday, 15 October 2009

PEACE BE WITH YOU

Peace ngu ai hpe Jinghpaw hku 'ngwi pyaw ai, simsa ai' ngwi pyaw simsa ai, nga nna lang ga ma ai. Shalom ngu ai ga mung Peace hte maren hku jai lang ga ai. Raitim, Shalom gaw mung masa, shinggyim nga pra masa hte majan, myi hte mu lu yu chyoi lu ai lam ni hta law malawng lang mai nga ai. Peace ngu ai ga hpe Yesu gaw 'Peace be with you' ngwi pyaw ai gaw nanhte hta e anga nga uga' nga nna kraw kata e mung shinggan e mung byin wa lu ai simsa lam hpe tsun ai hpe mu lu ai.

Ndai Peace hpe Yesu a magam amu hta dan dawng wa hkra tsun mayu nga lu ai. Karai Kasang a mungdan hpe tsun nga ai. The kingdom of God be with you, Peace be with you, The kingdom of Heaven be with you, ngu nna lang mai nga ai [Yawhan 10:10]. Luka 4:16-21 hta, Yesu nawku jawng e shawng nnan tara hkaw hpang ai shaloi, ndai Peace hpe la sa hpang sana lam Esaia kaw rawng ai hpe hti dan sai. Karai Kasang a mungdan du magang ra ai, Ngai hpe dai kabu gara shiga hkaw tsun na ahkang jaw ya ni ai, nga nna hkaw tsun nhtawm, nat hpe shaden ai, machyi masha hpe shamai ai, kaw si ai ni hpe jahkru shakat ai ta tut amu hpe mung ginrun nna Sasana hpe galaw sai.

Yesu a Sasana gaw ndai Peace hpe jahkrum shatsup shadan shadawng na rai lu ai. Bawng dung ai ni hpe shalawt na, myi kyaw ai ni hpe jahpaw ya na, machyi ai ni hpe shamai shatsai na hte tengman dinghpring lam nlu la ai ni ahkaw ahkang lu wa na lam rai nga ai. Nchye nchyang re ai ni hpe shachye shachyang na hte ntai nmai re ai ni hpe lakawn na magam amu hpe 'Tsaw Ra' ai lam hpe npawt tawn nna galaw na lam re. Nanhte ngai hpe tsaw ra ai zawn nanhte shada da tsawra nga mu, tsaw ra ai myit gaw grang dakat ai lam, ngang gayut ai lam, nse nsa hte manawn masham nlawm ai, yawng kahpu kanau majing zawn dai Madu a dum nta hta shada da daw jau hkat nga na lam rai nga ai.

Raitim, kadai wa daw jau nna kadai wa hkan nga ma ta? Asak hpe jaw kau ai kaw du hkra tsawra ai lam madun dan tim, Shi a lam sakse hkam ai hta lai hkan galaw ai ni nnga ma ai. Masha shagu gaw dai Yesu a lam sakse sha a hkam nga ma ai, Shi garum la na sha akyu hpyi nga ma ai. Shi galaw ai lam sharin la nna hkan galaw na kadai mung n sharawng ma ai. Masha nkau mi Chyoi pra ai Wenyi pe kam nna akyu sha hpyi ai ni mung nga wa sai. Sasana amu gaw akyu hpyi ai sha nrai, ta tut galaw ai lam rai nga ai. Yesu gaw Sape ni hpe 'You learn this and you must do. Sharin la nna ngai galaw ai zawn hkan galaw mu nga htet da sai. Shi matsun ai hku hkan mu nga ai.

Ndai prat hta gaw, sharin la ai lam gaw ningbaw hpa-awn tai na matu rai sam nga ai. n gup aga hte masha law law hpe daw jau na matu re nga dam ti mung, sharin la sai wa gaw yawng hta grau chye ai zawn hkaw tsun sharin ya ai shara hta anga nga ai. Chye ai wa gaw nchye ai ni a ningbaw, nchye ai ni gaw chye ai ni a matsun ai hpe madat rai nna, du hte mayam zawn, nga nga ga ai nrai ni? Yesu gaw ngai tsun ai hte maren, ngai galaw ai zawn galaw mu, ningbaw wa mung tinang a shangun ma hpe lagaw kashin ya mu, shamai shatsai hkat mu, tsawra myit majing madun hkat nna Karai Kasang hta langai sha hte hpawng de nga mu, dai gaw ngwi pyaw ai lam 'Peace' rai nga ai, nga ai.

Karai Kasang hta dai ngwi pyaw ai 'Peace' hpe hkringhtawng la nna, Yesu a kasi hpe yu let ndai mungkan e tinang a hkum hkrang myit masin, tinang a dinghku dum nta masha, tinang a shinggyim wuhpawng mare buga, tinang a lamu ga hte amyu mungdan hta gaw de ra sai nrai ni? Ndai Peace hpe gaw de ai hta kadai wa hpe gasat ra na ata? kadai wa hpe nju ndawng tawn ra na a ta? Satan zawn lale je hpre nna dai tengman lam hpe nra ai ni kaw na sha lawt lu hkra dai tengman ai hte gasat ra na ga ai. Anhte a gasat poi gaw, amyu nbung, mungdan nbung ai ni hpe nrai, dinghku kata e mung, tinang a hkum hkrang nan hpe mung dai tengman ai hta gasat nga ra ai. Dai gaw 'Peace' lu la na npawt rai nga ai...

Saturday, 10 October 2009

The Word of God become Flesh and dwelling among us

Karai Kasang a mungga gaw yawng mayawng a shawng e nga sai. Dai mungga gaw Karai Kasang nan rai nga ai. Arai ma hkra gaw Shi a marang e byin wa ai hkrai rai nga ai [Yawhan 1:1-5]. Dai mungga gaw chyum laika kaw rawng nga ai. Dai majaw laika ni yawng hta manu dan nna hpoi ngu nnga ban mi hte ban mi agrin nga ai. Dai mungga hte hkawm sa ai ni hten run ngu ai nga na nrai, sakse gaw shaning hkying hku nna madun dan nga sai. Ganang mi du du, kaning mi byin yang byin dai Chyum mungga hte arau rai nga na anhte ahkyak nga ai.

Masha a myit jasat ai hte gyin shalat da ai jak rai ni, computer ni, radio, television, nayi hte arung arai hpa mung prat mi hkam a ni? Galai kau ra ai, hpoi mat ai, masha ni nkam lang mat ai hkrai rai nga ai. Dai majaw ningnan bai galaw ra ai, design bai myit ra ai, grau hkrak hkra galaw shapraw ra nga ai.

Hebre Laika hta adan aleng tsun nga ai gaw- Karai Kasang a mungga gaw ahkrung nga ai rai nna anhte hte arau aten shagu anga nga ai. Ndai mungkan a laru amyu myu, sahgyeng shakat ai, maru mayak amyu myu hkrum dam tim dai ni ma hkra hpe dang kau lu na gaw 'Mungga' hte sha rai nga ai. Kadai wa hkrit kang nga na ta? kadai wa kaji kadun nga na ta? mungga hte asak hkrung ai wa hpe kadai wa shingdang da lu nna kadai wa dip da lu na ta? shani shagu dai mungga chyum laika hta asak hkrung nga ga.

Chyum laika hta dai mungga gaw Karai Kasang rai nga ai lam rawng nga ai. Mungga hte sak hkrung nga ai gaw Karai Kasang hte rau rai nga ai nrai ni? Hkristu gaw mungga hta byin wa sai hte ndai mungkan e shinggyim masha lan lak hte nga yu sai hte dai ni mung anhte a lapran e anga nga sai. Dai mungga gaw Chyoi pra ai Wenyi hte mahku mara rai nna Karai Kasang hta masum rai tim langai rai wa sai.

Anhte a sak hkrung lam hta mungga hte rai jang Karai Kasang hte rau rai sai. Anhte nan mung dai Karai Kasang a nsam dagraw saga ai hkrang bung byin saga ai nrai ni? Anhte a hkawm sa ai, tsun shaga ai, galaw ai amu magam yawng gaw shani shagu Karai Kasang hta rau rai nga saga ai majaw tengman ai hte tsawm htap ai anhte hte rau rai nga sai. Mungga hte hkawm sa ai ni a myit mang ai lam, galaw ai lam Karai Kasang hte rau rai nga ai majaw n awng dang ai nga na a ni? teng sha Karai Kasang hte sha ahkawm sa nga ga, Shi teng sha anhte hte rau rai nga ai law. Amen